Врз основа на уставните определби за социјално осигурување произлегуваат и правата од пензиското и инвалидското осигурување, како основни права на граѓаните.

Со Законот за пензиското и инвалидското осигурување се уредува задолжителното пензиско осигурување на раборниците во  работен и на физичките лица кои вршат дејност, основите на капитално финансирано пензиско осигурување, како и посебните услови под кои одделни категории на осигуреници ги остваруваат правата од пензиското и инвалидското осигурување. 

Со пензиското и инвалидското осигурување, врз основа на начелото на социјална праведност и солидарност, се обезбедува материјална и социјална сигурност во случај на настапување на осигурениот случај кај осигуреникот (старост, инвалидност) и на членовите на семејството на осигуреникот (во случај на смрт на осигуреникот).

Со овој закон се утврдуваат основите и условите под кои осигуреникот остварува право на инвалидска пензија.

 

Права кои произлегуваат од пензиското и инвалидското осигурување се:

• Право на старосна пензија;
• Право на инвалидска пензија;
• Право на распоредување на друго соодветно место, право на соодветно вработување, право на преквалификација или доквалификација и право на соодветни парични надоместоци;
• Право на семејна пензија;
• Право на паричен надоместок за телесно оштетување;
• Право на најнизок износ на пензија.

Правата од пензиското и инвалидското осигурување се стекнуваат и остваруваат во зависност од должината и обемот на вложувањата на средства за пензиското и инвалидското осигурување.


Со пензиските реформи се воведува тростолбен пензиски систем.

Новиот систем на пензиското и инвалидското осигурување е составен од:

• задолжително пензиско и инвалидско осигурување врз основа на генерациска солидарност (прв столб);
• задолжително капитално финансирано пензиско осигурување (втор столб);
• доброволно капитално финансирано пензиско осигурување (трет столб).

Правата од пензиското и инвалидското осигурување се остваруваат во Фондот за пензиско и инвалидско осигурување на Македонија. 

Министерството за труд и социјална политика е креатор на социјалната политика и обезбедува законитост во работењето на институциите во кои се остваруваат правата за социјално осигурување, односно пензиско и инвалидско осигурување.