Ministri i Politikës Sociale, Demografisë dhe të Rinjve, Fatmir Limani, mori pjesë në Samitin e Katërt të Diasporës Shqiptare, i cili u mbajt në Tiranë, Republika e Shqipërisë.
Në fjalën e tij, në panelin e diskutimit me temën: “Zhvillimi lokal dhe rural – a ka ndonjë rol për diasporën?", Ministri Limani theksoi se Samiti përfaqëson një platformë të rëndësishme për shkëmbimin e ideve, përvojave dhe vizioneve për avancimin e bashkëpunimit me diasporën, si dhe për përforcimin e lidhjeve me qytetarët që jetojnë jashtë vendit. Ai theksoi se takimi nuk është vetëm një takim formal, por më tepër një bashkim i njerëzve të cilët, pavarësisht distancës gjeografike, janë të lidhur nga një ndjenjë e fortë përkatësie.
Ministri theksoi se diaspora nuk duhet parë vetëm si numër, por si pjesë thelbësore e shoqërisë, ekonomisë dhe të ardhmes së vendit. Në këtë drejtim, ai theksoi rëndësinë e ndërtimit të një marrëdhënieje funksionale dhe dypalëshe midis institucioneve dhe diasporës.
Limani informoi se Qeveria e Republikës së Maqedonisë së Veriut është në fazën përfundimtare të përgatitjes së një Strategjie të re për Bashkëpunim me Diasporën 2026–2030, e shoqëruar me një Plan Veprimi specifik dhe detyrime të përcaktuara qartë për institucionet. Qëllimi, siç theksoi ai, është që diaspora ta njohë shtetin si një partner të besueshëm, veçanërisht kur merr vendim për t'u kthyer në vend.
Në fjalim u theksua gjithashtu nevoja për një qasje sistematike ndaj çështjes së migracionit, duke njoftuar përgatitjen e Ligjit për Menaxhimin e Migracionit dhe një Strategjie të re për Riintegrimin e të Kthyerve nga Diaspora. Në kuadër të këtyre politikave, do të zbatohen masa gjithëpërfshirëse për të lehtësuar kthimin, duke përfshirë:
- Mbështetje administrative dhe juridike përmes një qendre të vetme për të kthyerit, e cila do të mundësonte qasje të shpejtë në informacion dhe shërbime që lidhen me dokumentet, shtetësinë, sigurimin dhe njohjen e diplomave të huaja;
- Mbështetje ekonomike dhe punësimi përmes programeve të vetëpunësimit, granteve, lehtësimeve tatimore dhe këshillimit për sipërmarrje, me qëllim shfrytëzimin e njohurive dhe përvojës së fituar jashtë vendit;
- Integrimi arsimor dhe kulturor, nëpërmjet programeve të adaptimit për fëmijët dhe të rinjtë, arsimit shtesë, mbështetjes psikosociale dhe aktiviteteve për të inkurajuar ndjenjën e përkatësisë;
- Mbrojtja sociale dhe shëndetësore, duke siguruar qasje më të lehtë në shërbimet sociale dhe sigurimet shëndetësore;
-Integrimi lokal, duke angazhuar bashkitë në procesin e pranimit të të kthyerve dhe përfshirjen e tyre në nismat lokale të zhvillimit;
- Integrimi lokal, përmes angazhimit të komunave në procesin e pranimit të të kthyerve dhe përfshirjes së tyre në iniciativat e zhvillimit lokal.
Për më tepër, ministri njoftoi digjitalizimin e shërbimeve dhe përmirësimin e komunikimit midis institucioneve, me qëllim ushtrimin më efikas të të drejtave të qytetarëve jashtë vendit.
Theks i veçantë u vu tek të rinjtë dhe sfida e emigrimit të tyre. Limani theksoi se nëpërmjet Strategjisë Kombëtare për të Rinjtë 2023–2027 dhe Planit të ri të Veprimit 2026–2027, po krijohen politika për të inkurajuar sipërmarrjen rinore, lëvizshmërinë dhe përfshirjen në proceset e vendimmarrjes, si dhe për të kthyer njohuritë dhe përvojën e fituar jashtë vendit.
“Diaspora nuk është vetëm një burim ekonomik – është një urë dijesh, kulture dhe identiteti. Qëllimi ynë nuk është vetëm që njerëzit të kthehen, por që ata të duan të kthehen”, tha Ministri Limani.
Së fundmi, ai theksoi rëndësinë e bashkëpunimit rajonal, duke theksuar se iniciativat e përbashkëta midis Maqedonisë së Veriut dhe Shqipërisë kontribuojnë në krijimin e kushteve më të mira për të rinjtë dhe në zhvillimin e qëndrueshëm të rajonit.
