Заменикот Бајрактар во Брисел за Поглавјето 19: Социјална политика и вработување

Поглавје 19: Социјална политика и вработување, е тема на Објаснувачкиот состанок за Правото на Европската унија со Албанија и Северна Македонија кој се одржува во Брисел, а на кој свое учество зеде и заменик министерот за труд и социјална политика Ѓонул Бајрактар. 

Едно исклучително значајно Поглавје кое се однесува на теми и прашања поврзани со зголемувањето на вработеноста, подобрувањето на работните услови, но и на условите за живот на граѓаните, промовирањето и поттикнувањето на активен и ефикасен дијалог со социјалните партнери, развој на човечките ресурси, како предуслов за обезбедување на оддржливо вработување. Поглавје кое зборува за воспоставувањето на механизми за социјална заштита, борбата против сиромаштијата и социјалната исклученост, обезбедувањето на еднакви можности за мажите и жените, како и борбата против дискриминацијата по сите основи. 

Заменикот Бајрактар даде краток преглед на некои од клучните достигнувања во областите опфатени со ова Поглавје.Во однос на трудовото право, процесот на усогласување на националното законодавство е отпочнат пред повеќе од десетина години и во моментот во тек е процесот на ревидирање и подобрување на постоечката легислатива. Во областа на безбедноста и здравјето при работа, во изминатиот период воспоставена е добра основа, како во однос на законодавната рамка, така и во делот на главните административни капацитети, за спроведување на законодавството на Европската унија во овој дел. 

Во областа на вработувањето, беше изготвена Програма за реформи во вработувањето и социјалната политика во согласност со моделот на Стратегијата „Европа 2020". 

„Покрај тоа, справувањето со среднорочните и долгорочните предизвици на пазарот на трудот е опфатено и во повеќе други национални стратешки и оперативни документи како што се: Националната стратегија за вработување, Акцискиот план за вработување на млади, Стратегијата за формализација на неформалната економија, како и годишните Оперативни планови за активни програми и мерки за вработување. Нашата земја е прва во регионот која ја воведе и ја пилотира Програма за Гаранција за млади која ги таргетира младите невработени лица, и повторно, во согласност со соодветната иницијатива имплементирана од страна на земјите-членки на ЕУ”, подвлече во своето излагање заменик министерот за труд и социјална политика Ѓонул Бајрактар. 

Исто така, земјата вложува сериозни напори во градењето на капацитетите на правната основа на бипартитниот и трипартитниот социјален дијалог, а  воспоставен е и механизмот за мирно решавање на работните спорови. Тој се осврна и на делот на социјалната политика. 

„Градењето на инклузивно и кохезивно општество засновано на еднаквост за сите, е еден од клучните приоритети на оваа Влада. Новите закони за социјална и детска заштита се изготвени и се очекува да бидат донесени од страна на Собранието.  Со нив, меѓу другото ќе се воведе гарантирана минимална помошен и значително ќе се зголемат социјалните трансфери за лицата и семејствата кои живеат во сиромаштија. Имајќи ги предвид Заедничките европски насоки за премин од институционална, во грижа во рамки на заедницата, со реформата се создава поволна законска рамка за интензивно спроведување на Националната стратегија за деинституционализација 2018-2027 и воспоставување на пристапни социјални услуги во заедниците, кои во центарот ќе го имаат поединецот и кои ќе го зајакнуваат достоинството и целосно ги почитуваат човековите права на корисниците”, истакна Бајракар. 

Реформите дополнително ќе го олеснат процесот на трансформација на институциите и префрлувањето на корисниците во не-институционални форми за грижа и заштита.

Земјата има воспоставено законодавство и политики за еднакви можности меѓу жените и мажите и антидискриминација. Националниот план за акција за родова рамноправност 2018-2020, Планот за родово одговорно буџетирање и Стратегијата за еднаквост и недискриминација даваат основа за вклучување на родовата перспектива во стратешкото планирање. Новиот Закон за спречување и заштита од дискриминација е целосно усогласен со директивите на ЕУ.

Zëvendësi Bajraktar në Bruksel për Kapitullin 19: Politika sociale dhe punësimi

Kapitulli 19: Politika sociale dhe punësimi është tema e Takimit Sqarues për të Drejtën e Bashkimit Evropian me Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut, që mbahet në Bruksel, ku merr pjesë edhe zv/ministri i Punës dhe Politikës Sociale, Gjonul Bajraktar.

Është një Kapitull jashtëzakonisht i rëndësishëm që ka të bëjë me tema dhe çështje që ndërlidhen me rritjen e punësimit, përmirësimin e kushteve të punës, por edhe kushteve për jetë të qytetarëve, me promovimin dhe nxitjen e dialogut aktiv dhe efikas me partnerët socialë, me zhvillimin e resurseve njerëzore – si parakusht për sigurimin e punësimit të qëndrueshëm - Kapitull ky që flet për vendosjen e mekanizmave për mbrojtje sociale, luftën kundër varfërisë dhe përjashtimit social, sigurimin e shanseve të barabarta për burrat dhe gratë, si dhe luftën kundër diskriminimit në të gjitha bazat.

Zëvendësi Bajraktar ka dhënë një përshkrim të shkurtër për disa arritje të rëndësishme në sferën që përfshihen me këtë kapitull. Lidhur me të drejtën e punës, procesi i harmonizimit të legjislacionit nacional ka filluar prej më shumë se dhjetë viteve dhe aktualisht në rrjedhë e sipër është revidimi dhe përmirësimi i legjislacionit aktual. Në sferën e sigurisë dhe shëndetit gjatë punës në periudhën e kaluar është vendosur bazë e qëndrueshme, si për kornizën e legjislacionit, po ashtu edhe në segmentin e kapaciteteve kryesore administrative për zbatimin e legjislacionit të Bashkimit Evropian në këtë pjesë.

Më sferën e punësimit është përgatitur Programi i reformave në punësim dhe politikën sociale në përputhje me modelin e Strategjisë “Evropa 2020”.

“Përpos kësaj, ballafaqimi me sfidat afatmesme dhe afatgjate në tregun e punës është përfshirë edhe në shumë dokumente tjera nacionale strategjike dhe operative, siç janë: Strategjia nacionale për punësim, Plani i veprimit për punësimin e të rinjve, Strategjia për formalizimin e ekonomisë joformale, si dhe planet operative vjetore për programet dhe masat aktive për punësim. Vendi ynë është i pari në rajon ku u vendos Pilot programi për “Garancinë e të rinjve” që i targeton të rinjtë e papunë, në përputhje me iniciativën adekuate të implementuar nga vendet-shtetet anëtare të BE-së”, ka nënvizuar zv/ministri i Punës dhe Politikës Sociale në fjalimin e tij.

Po ashtu, vendi ka bërë përpjekje serioze në ndërtimin e kapaciteteve të bazës juridike të dialogut social dypalësh dhe trepalësh, kurse është vendosur edhe mekanizmin për zgjidhjen paqësore të kontesteve të punës. Ai ka folur edhe për pjesën e politikës sociale.

“Ndërtimi i një shoqërie inkluzive dhe kohezive e bazuar në barazi për të gjithë është një nga prioritetet kryesore të kësaj Qeverie. Ligjet e reja për mbrojtje sociale dhe të fëmijëve janë përpiluar dhe pritet të miratohen në Kuvend. Ndër të tjera, do të aplikohen ndihma minimale e garantuar dhe në mënyrë do të konsiderueshme do të rriten transferet sociale të personave dhe familjeve që jetojnë në varfëri. Duke pasur parasysh synimet e përbashkëta evropiane për kalimin nga kujdesi institucional në nivel të bashkësive, me këtë reformë krijohet korniza e përshtatshme ligjore për zbatimin intensiv të Strategjisë nacionale për deinstitucionalizim 2018-2027 dhe vendosjen e shërbimeve sociale në shoqëri, që në qendër të vëmendjen do të kenë individin dhe që do të përforcojnë dinjitetin dhe në tërësi i respektojnë të drejtat e njeriut të përfituesve”, theksoi Bajraktar.

Reformat në mënyrë shtesë do të lehtësojnë procesin e transformimit të institucioneve dhe kalimin e përfituesve në forma jo institucionale për kujdes dhe mbrojtje.

Vendi ka vendosur legjislacion dhe politika për shanse të barabarta ndërmjet grave dhe burrave dhe për antidiskriminim. Plani nacional për veprim për barazi gjinore 2018-2020, Plani për buxhetit të përgjegjshëm gjinor dhe Strategjia për barazi dhe mosdiskriminim japin bazë për përfshirjen e perspektivës gjinore në planifikimin strategjik. Ligji i ri për parandalimin dhe mbrojtjen nga diskriminimi është i harmonizuar tërësisht me direktivat e BE-së.​