Продолжува имплементацијата на проектот за поддршка на лицата со оштетен вид во земјата инициран од УСАИД и Лајонс Клуб

Министерот за образование и наука д-р Арбер Адеми, заедно со Н.Е. амбасадорот на САД г-дин Џес Бејли, министерот за здравство, Венко Филипче и министерката за труд и социјална политика Мила Царовска, денеска се обратија на тркалезна маса посветена на иницијативите на институциите на системот за преземање и продолжување на имплементацијата на проектот за поддршка на слепите лица во Република Северна Македонија.

Во делот на образовната компонента, истакна министерот Адеми, основани се пет ресурсни центри во Скопје, Тетово, Штип, Битола и Велес, каде децата со оштетен вид посетуваат дополнителна настава и се едуцираат преку материјали, односно учебници напишани на Брајово писмо.

Во овие центри реализирани се и обуки на повеќе од 200 наставници, едукатори за работа со овие деца. Исто така, од страна на Црвениот крст е основан и Центар за лица со оштетен вид каде се реализираат сертифицирани курсеви за ИТ вештини, за англиски јазик, работилници за вештини за ориентација и мобилност, за социјализација, изјави Адеми, напоменувајќи дека новата Стратегија за образование 2018 – 2025 предвидува значително подобрување на квалитетот на образованието на лицата со извесни посебни образовни потреби.

Во таа насока, додаде тој, целиме училиштата да прераснат во целосна инклузивна средина за сите ученици независно од физичките и психички специфичности, што подразбира подобрување на инфраструктурните услови во училиштата во насока да се овозможи прифаќање и непречено движење на овие ученици во внатрешноста на објектите, обуки за наставниот и стручниот кадар, набавка на асистивна технологија, формирање на инклузивни тимови, изработка на индивидуални образовни планови и така натаму.

Според амбасадорот Бејли, овие партнерства се одличен пример за здружување за поголем импакт.

- Пред пет години, УСАИД и Фондацијата Лајонс Клуб, ги здружија силите за да им помогнат на локалните институции и заедници за да ги детектираат и превенираат очните аномалии кај децата и да ги зголемат образовните можности за лицата со пречки во видот. Ова партнерство се зголеми и вклучи многу други организации и поединци од што многу граѓани на Северна Македонија имаа директна корист. Земете ја, на пример, Барбара Василевска. На 7-годишна возраст, на Барбара и беше дијагностицирана атрофија на очниот нерв. Нејзините родители се обратија во новоформираниот ресурсен центар во Битола за помош. Центарот и овозможи на Барбара специјална настава четири пати неделно со помош на специјален едукатор. За само неколку месеци, таа беше подготвена да се приклучи во основното училиште во Битола. Тоа е токму она што ние се надевавме да го постигнеме - вклучување на деца и возрасни со оштетен вид во редовните активности и секојдневниот живот, рече амбасадорот Бејли во своето обраќање.

- Унапредување на правата и овозможување подобри услови за лицата со попреченост, како што потенцираше министерката Царовска, останува приоритет на Министерството за труд и социјална политика.

- Со новиот Закон за социјална заштита кој е во собраниска процедура се воведуваат две целосно нови услуги за лицата со попреченост - лична асистенција и домашна нега. Сите овие новини значително ќе ги зголемат правата на лицата со попреченост, ќе се зголеми обемот на услуги до коишто истите ќе имаат пристап, и ќе се вложат зголемени финансиски средства во индивидуалните услуги кои ќе овозможат независен и живот на лицата во нивното место на живеење и нивно поголемо социјално вклучување, додаде министерката за труд и социјална политика.

Министерот за здравство доц. д-р Венко Филипче истакна дека визуелниот систем е еден од најважните за правилен раст и развој на едно дете. Доколку, рече тој, се утврдат одредени недоследности, најдобри резултати има кога навремено се санираат.

- Скринингот на 30.000 деца веќе даде конкретни информации за состојбата со видот кај децата во нашата земја. Министерството за здравство до крајот на годината ќе воведе Програма за ран скрининг на видот кај децата и ќе ги преземе сите мерки во рамки на организиран систем кој ќе понуди здрава иднина за здрави деца“, потенцираше министерот Филипче.

Vazhdon implementimi i projektit për përkrahjen e personave me shikim të dëmtuar në vend, i iniciuar nga USAID dhe Lajons Klub

Ministri i Arsimit dhe Shkencës, Arbër Ademi, së bashku me Ambasadorin e SHBA-ve, Shkëlqesinë e tij, Xhes Bejli dhe ministrat e Shëndetësisë, Venko Filipçe dhe të Punës dhe Politikës Sociale, Milla Carovska sot kanë mbajtur fjalim në tryezën e rrumbullakët kushtuar iniciativave të institucioneve të sistemit për ndërmarrjen dhe vazhdimin e implementimit të projektit për përkrahjen e të verbërve në Republikën e Maqedonisë së Veriut.

Në pjesën e komponentit arsimor, theksoi ministri Ademi, janë themeluar pesë qendra resursesh në Shkup, Tetovë, Shtip, Manastir dhe Veles, ku fëmijët me shikim të dëmtuar frekuentojnë mësim shtesë dhe edukohen nëpërmjet materialeve, respektivisht teksteve shkollore të përpiluara me shkrim Brajt.

“Në këto qendra janë realizuar edhe trajnime për më shumë se 200 mësimdhënës, edukatorë për punë me këta fëmijë. Po ashtu, Kryqi i Kuq ka themeluar edhe Qendrën për Personat me Shikim të Dëmtuar ku realizohen kurse të certifikura për IT shkathtësi, për gjuhën angleze, punëtori për shkathtësi për orientim dhe lëvizje, për socializim”, theksoi Ademi, duke shtuar se Strategjia e re e Arsimit 2018-2025 parashikon përmirësim të konsiderueshëm të arsimit për personat me nevoja të veçanta arsimore.

Në këtë drejtim, shtoi ai, bëjmë përpjekje që shkollat të shndërrohen në mjedis i plotë inkluziv, pavarësisht nga specifikat fizike dhe psikike, që nënkupton përmirësimin e kushteve infrastrukturore në shkolla - që ka për qëllim pranimin dhe lëvizjen e lirë të këtyre nxënësve në brendësi të objekteve, trajnime për stafin mësimor dhe profesional, furnizimin me teknologji asistive, formimin e grupeve inkluzive, përpilimin e planeve arsimore individuale e kështu me radhë.

Sipas ambasadorit Bejli, këto partneritete janë shembull i shkëlqyer për bashkim për impakt më të madh.

“Para pesë viteve, USAID dhe Fondacioni Lajons Klub i bashkuan fuqitë që t’u ndihmojnë institucioneve lokale dhe komuniteteve, që t’i detektojnë dhe parandalojnë anomalitë e syve te fëmijët dhe t’i rrisin mundësitë arsimore për personat me shikim të dëmtuar. Ky partneritet u rrit dhe përfshiu shumë organizata tjera dhe individë prej të cilit shumë qytetarë të Republikës së Maqedonisë së Veriut kishin përfitim të drejtpërdrejtë.

Merreni, për shembull, Barbara Vasilevskën. Në moshën 7-vjeçare Barbarës i ishte diagnostikuar atrofi në nervin e syrit. Prindërit e saj iu drejtuan për ndihmë Qendrës së re të Resurseve në Manastir. Qendra i mundësoi Barbarës mësim special katër herë në javë, me ndihmën e një edukatori special. Për vetëm disa muaj ajo ishte e gatshme që t’i bashkohet shkollës fillore në Manastir. Kjo është pikërisht ajo që ne shpresonim të arrihej – përfshirja e fëmijëve dhe të rriturve me shikim të dëmtuar në aktivitetet e rregullta dhe në jetën e përditshme”, deklaroi ambasadori Bejli në fjalën e tij.

“Avancimi i të drejtave dhe mundësimi i kushteve më të mira për personat me aftësi të kufizuara, siç theksoi ministrja Carovska, mbetet prioritet i Ministrisë së Punës dhe Politikës Sociale.

“Me Ligjin e ri për mbrojtjen sociale, që është në procedurë parlamentare, vendosen dy shërbime tërësisht të reja për personat me aftësi të kufizuara – asistenca personale dhe kujdesi shtëpiak. Të gjitha këto risi në mënyrë të konsiderueshme do t’i rrisin të drejtat e personave me aftësi të kufizuara, do të rritet vëllimi i shërbimeve ku do të kenë qasje këta persona dhe do të investohen fonde financiare në shërbimet individuale që do të mundësojnë jetë të pavarur të personave në vendbanimin e tyre dhe inkuadrim i tyre më i madh social”, ka shtuar ministrja e Punës dhe Politikës Sociale.

Ministri i Shëndetësisë, Venko Filipçe, theksoi se sistemi vizual është njëri nga sistemet më të rëndësishme për rritje dhe zhvillim të drejt të një fëmije.

Sipas tij, nëse përcaktohen mospërputhje të caktuara, rezultate më të mira ka kur sanohen në kohë.

“Skriningu i 30.000 fëmijë tashmë ka dhënë informacione konkrete për gjendjen lidhur me të pamurit e fëmijëve në vendin tonë. Ministria e Shëndetësisë deri në fund të vitit do të aplikojë Programin e skriningut të hershëm për shikim te fëmijët dhe do t’i ndërmarrë të gjitha masat në kuadër të sistemit të organizuar që do të ofrojë të ardhme të shëndetshme për fëmijë të shëndetshëm”, potencoi ministri Filipçe.